“Mevrouw, kunt u misschien wat duidelijker praten, want het is zo’n herrie!” “Ja, dat komt omdat we vandaag vieren dat we marktleider zijn geworden in Europa”. Net toen ik m’n handen zwart had van de aarde, ging m’n telefoon en werd ik door die mevrouw gevraagd of ik last had van slecht betalende klanten. Ik kon haar nauwelijks verstaan door een hoop herrie van harde muziek op de achtergrond. Dat mensen zo kunnen werken? Ik had gelijk geen zin meer in dat gesprek, nog buiten het feit dat ik geen slecht betalende klanten heb!
Onlangs liet het programma “Andere Tijden” beelden zien van een dorp uit Friesland en Limburg van net na de oorlog. Ik heb zelf een staartje van die tijd mee mogen maken. En net zoals in dat programma werd verteld, herinnerde ik mij ook: de geluiden van het dorp. De smid die op het aanbeeld sloeg, een kar met paard die ratelde op de keien, fluitende mannen, zingende vrouwen. Alleen op zondagochtend kan het nu nog zo heerlijk stil zijn buiten. Of moet ik zeggen: rustig? Want stil is het toch eigenlijk nergens. Je hoort altijd wel een vogel of het ritselen van populierenblad. Maar op andere dagen krijg je heel wat geluid over je heen. Denk alleen al aan voorbijrazend verkeer op de grond en in de lucht. Maar ook muziek in de winkels, radio op het werk, teevee bij het ontbijt, de mp3-speler op de oren tijdens het fietsen of joggen. Dat doen we onszelf aan, of zijn we bang voor de stilte? Datzelfde programma liet me nog iets anders zien: de rust in de beelden. Waarschijnlijk vond de jeugdige kijker het maar een saai filmpje want de snelheid waarmee beelden tegenwoordig elkaar afwisselen ligt op een behoorlijk hoog tempo. Snel, veel en hard. Je leert je er wel voor af te sluiten. Maar ook al woon je naast een snelweg en hoor je misschien op den duur het verkeer niet meer, de onrustprikkel blijft. Geleerden zijn er inmiddels wel achter dat overmatige prikkels in geluid én beeld niet goed is voor de ontwikkeling van een kind. Dus toch weer terug naar de ‘Rust, Reinheid en Regelmaat’? Wat goed is voor het kind, is ook voor volwassenen niet verkeerd. In ieder geval lijkt het me goed om dat heel bewust op momenten en plaatsen in te bouwen zodat je daar naar kunt grijpen wanneer je dat wilt of nodig acht. Rust tegenover onrust. Volgens mij hadden mensen vroeger veel minder last van stress. Maar die werden dan ook niet 24 uur per dag bestookt met informatie van over de hele wereld door allerhande media, telefoons en computers. Die werden niet verplicht om stantepede te reageren op berichten via mail, sms, Twitter en Facebook. Er moet van alles zonder dat we het zelf graag willen.
Om tot rust te komen kunt u bijvoorbeeld op retraite gaan in een klooster. Heel populair tegenwoordig. In het klooster zijn alle moderne middelen van communicatie aan het oog onttrokken. U kunt ook naar een meditatiecentrum of een kuuroord. Maar waarom niet veel eenvoudiger bij u thuis? De tuin leent zich er uitstekend voor en is dagelijks tot uw beschikking zonder dat u ervoor hoeft te reizen. Die plek daarvoor geschikt maken is beslist niet moeilijk. Het komt er vooral op neer dat u een paar dingen wél en heel veel níet moet doen. Wat u wel moet doen, is al het overbodige weghalen. Dus niet overal potten en potjes, stoelen en banken, verschillende kleuren en materialen, maar zorg voor eenheid en rust in het beeld. Kies voor groene afscheidingen die het geluid van buitenaf dempen. Bomen die schaduw geven en inkijk weren. En grote groepen bloeiende vaste planten, dat geeft een veel rustiger beeld dan vele soorten planten door elkaar. Zoek vervolgens in deze setting de fijnste plek om te zitten. Zet daar een lekkere stoel en reserveer die voor uzelf. Zet er een tafeltje naast; niet voor uw laptop of BlackBerry, maar voor uw glas, kopje, boek, bril of zo u wilt: om uw benen op te leggen. En beschouw dit uw retraite plek. Uw kortste route van onrust naar rust.
Op onze kerstkaart van afgelopen jaar hadden we een citaat van Henriette Roland Holst: ‘De stilte van de natuur heeft veel geluiden’. Ik wens u veel momenten om vanaf uw retraiteplek van die stilte te genieten.
